- 420k
- 1k
- 870
Hoạt động định hướng chiến lược trong kinh doanh, công việc hoặc trong cuộc sống cá nhân muốn hiệu quả đều cần áp dụng một phương pháp xây dựng hiệu quả. Bạn không cần tiếp cận quá nhiều phương pháp vì hiện tại đang có một mô hình cho phép áp dụng khả thi cho tất cả phạm trù, đó chính là SWOT. Bài viết quân sư TalentBold gửi đến hôm nay sẽ chia sẻ cặn kẽ SWOT là gì? Ứng dụng mô hình SWOT để phát triển như thế nào? Chúng ta cùng theo dõi nhé!
MỤC LỤC:
1- SWOT là gì?
2- Ý nghĩa của phân tính SWOT
3- Khi nào sử dụng mô hình SWOT
4- Cách xây dựng mô hình SWOT
5- Ví dụ về phân tính mô hình SWOT
>>> Xem thêm: Việc làm Lương cao
SWOT là chữ viết tắt của 4 từ trong tiếng Anh:
S –Strengths - Điểm mạnh, ưu thế
W - Weaknesses - Điểm yếu, bất lợi
O - Opportunities - Cơ hội, thời cơ
T - Threats - Thách thức, mối đe dọa
Đây là mô hình cho đại học Stanford (Mỹ) nghiên cứu dưới sự chỉ đạo phát triển của chuyên gia tư vấn Albert Humphrey cùng hai cộng sự Urick và Orr. Năm 1964, mô hình chính thức được giới thiệu tại Zurich (Thụy Sĩ).
Mô hình SWOT được áp dụng nhiều nhất trong việc phân tích kinh doanh tại mọi quy mô, loại hình doanh nghiệp. Thông qua việc phân tích 4 khía cạnh trong SWOT, doanh nghiệp sẽ biết rõ ưu nhược điểm nguồn lực bên trong hiện có (Strengths, Weakness) để cân nhắc chiến lược phát triển đúng đắn, nắm bắt cơ hội (Opportunities), dự phòng phương án vượt qua thách thức (Threats) từ sự tác động của các yếu tố bên ngoài.

>>> Bạn có thể xem thêm: 6 phương pháp thiết lập mục tiêu cho doanh nghiệp
Thông qua phân tích SWOT, tổ chức và cá nhân (gọi chung là Đối tượng phân tích) sẽ có cái nhìn tổng quan và khách quan về những gì mình đang có và những gì môi trường xung quanh đang diễn ra. Cụ thể:
+ Strengths – Điểm mạnh, ưu thế
Cho ta thấy những ưu điểm nguồn lực nội tại mà đối tượng phân tích đang có và những ưu điểm này thật sự vượt trội hơn so với đối thủ khác.
+ Weakness – Điểm yếu, bất lợi
Có ưu điểm thì chắc chắn cũng sẽ có nhược điểm, đây là những hạn chế, thua kém của đối tượng phân tích so với đối thủ khác.
+ Opportunities – Cơ hội, thời cơ
Tất cả các yếu tố bên ngoài từ xu hướng, cải tiến chính sách… chỉ cần là yếu tố mà đối tượng phân tích SWOT có thể tận dụng để tạo lợi ích, lợi thế cho mình thì đều được xếp vào nhóm này.
+ Threats – Thách thức, mối đe dọa
Các yếu tố bên ngoài tác động tiêu cực đến đối tượng phân tích, tạo ra những nguy cơ, rủi ro mà ngay cả khi tận dụng điểm mạnh và cơ hội cũng khó lòng ứng phó triệt để.
Nếu chỉ dừng lại ở việc phân tích nội dung cho từng phần trong SWOT thì giá trị của SWOT không được thế giới đề cao đến vậy. Ý nghĩa quan trọng nhất của SWOT nằm ở việc thiết lập ma trận, phối hợp nhiều phần trong SWOT để xác định hướng đi và giải pháp hiệu quả nhất cho đối tượng phân tích. Điều này được thế hiện rõ nét trong ma trận phối hợp SWOT với 4 phần kết hợp:
Tận dụng ưu điểm để khai thác cơ hội chính là chiến lược mà đối tượng phân tích cần ưu tiên. Bởi lẽ, ưu thế nội tại sẽ giúp tổ chức, cá nhân nắm bắt và chinh phục cơ hội nhanh hơn, tiết kiệm công sức hơn những đối thủ cạnh tranh khác. Áp dụng khả thi cao trong những kế hoạch ngắn hạn, đánh nhanh thắng nhanh.
Nhìn thấy nhược điểm và cơ hội, hiểu rõ những gì mình còn đang thiếu để lên kế hoạch bổ sung, trang bị nhanh chóng. Để khi cơ hội đến, bản thân đối tượng phân tích đã có đủ năng lực để nắm bắt. Ý nghĩa phân tích này cần nhiều thời gian để triển khai hơn, vì vậy, cơ hội ở đây mang tính xu hướng chứ không phải đang hiện hữu mạnh mẽ, và chiến lược thiết lập cũng là trung hạn hoặc dài hạn chứ không phải ngắn hạn.

>>> Bạn có thể quan tâm: Các bước lập kế hoạch chiến lược cho doanh nghiệp chuẩn nhất
Dùng điểm mạnh để hạn chế mối đe dọa, nguy cơ. Đồng nghĩa việc tận dụng tối đa nguồn lực bản thân sẵn có để giảm thiểu tối đa rủi ro tiêu cực có thể phát sinh. Chẳng hạn như bố trí nhân sự tăng ca làm thêm giờ trong ngắn hạn thay vì thuê gia công bên ngoài, nhằm hoàn thành kịp đơn hàng, tránh bị phạt hợp đồng do trễ tiến độ giao hàng.
Khắc phục nhược điểm để hạn chế rủi ro trong tương lai là ý nghĩa mà phần WT muốn đề cập. Nội dung dự báo những rủi ro liên quan mật thiết đến điểm yếu của đối tượng phân tích, nếu không khắc phục hoặc lên phương án ứng phó hiệu quả thì mức độ tiêu cực sẽ ngày càng tăng cao. Những yếu tố này giúp tổ chức, cá nhân xây dựng chiến lược phòng thủ trung hạn và dài hạn.
Phạm vi áp dụng mô hình SWOT không giới hạn, giá trị SWOT mang đến lại có vai trò quyết định cao cho quá trình hoàn thành mục tiêu của đối tượng phân tích. Chính vì vậy, chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng SWOT khi cần:
Lập kế hoạch chiến lược ở nhiều giai đoạn khác nhau
Lên ý tưởng sáng tạo trong điều kiện nguồn lực hạn chế
Đưa ra quyết định cho một vấn đề có nhiều yếu tố tác động
Phát triển thế mạnh của bản thân trong một phạm trù cụ thể
Khắc phục hoặc hạn chế nhược điểm có khả năng ảnh hưởng lớn đến tương lai
Cải thiện cơ cấu tổ chức, điều phối lại nhân sự, hoặc phân bổ nguồn vốn thường niên…
Để xây dựng thành công mô hình SWOT hiệu quả, chúng ta cần tiến hành theo trình tự sau:
Ở bước này, bạn sẽ khách quan ghi nhận lại tất cả những yếu tố liên quan đến vấn đề mà mình cần thiết lập chiến lược cho cả 4 phần: Strengths, Weakness, Opportunities và Threats.
Sau đó phân bổ nội dung vào dạng ma trận SWOT với đầy đủ các khung: S, W, O, T và SO, WO, ST, WT. Như vậy, bản thân sẽ nhìn thấy rõ ràng, súc tích những yếu tố phân tích SWOT cho chiến lược mà bạn đang quan tâm.

Đây là những nội dung kết hợp tương thích giữa Strengths và Opportunities. Bạn sẽ xem xét và lựa chọn một số Ưu điểm nào của bản thân đáp ứng cao một số Cơ hội mà môi trường bên ngoài đang có hoặc sắp có trong thời gian ngắn. Tạo nên một bảng danh sách SO những yếu tố có thể giúp bạn phát triển tốt thế mạnh của mình.
Nhược điểm ở hiện tại hoàn toàn có thể khắc phục, chuyển hóa để nắm bắt cơ hội ở tương lai, đây là ý nghĩa mà sự gắn kết Weakness và Opportunities trong ma trận SWOT mang lại. Bạn cần sàng lọc một số nhược điểm nào gây bất lợi cho việc nắm bắt Cơ hội tương lai, quan trọng là nhược điểm đó bản thân đủ điều kiện để chuyển hóa trong thời gian nhất định.
Những bất cập trong môi trường bên ngoài hoàn toàn có thể được đối tượng phân tích giải quyết bằng ưu điểm của chính mình. Tuy nhiên, sẽ tốn nhiều thời gian, công sức và tài chính. Nhưng đây chính là cơ hội để tạo bước đột phá, vì vậy, bạn có thể cân nhắc mức độ chinh phục mà bản thân đủ năng lực hoàn thành trong trung và dài hạn.
Nhược điểm của đối tượng phân tích trong trường hợp này không được môi trường bên ngoài hỗ trợ hoặc định hướng như việc chuyển hóa nhược điểm WO. Bản thân tổ chức, cá nhân phải tự ý thức rủi ro và biết rằng, đối thủ khác có ưu điểm cũng chưa chắc có thể an toàn khi đứng trước rủi ro đó, huống hồ bản thân mình hiện chỉ toàn nhược điểm, chẳng có ưu điểm nào ứng phó cả. Để từ đó, có thể định hướng đưa ra những phương án dự phòng rủi ro, những chiến lược cải tiến phù hợp điều kiện, hạn chế thấp nhất tổn hại tiêu cực trong tương lai.
Mô hình SWOT cho bản thân áp dụng cho mọi vai trò của con người trong cuộc sống, ví dụ cùng một người nhưng bạn vừa là sinh viên sắp tốt nghiệp, vừa là anh cả trong gia đình, vừa là nhân viên bán thời gian cho một công ty giải trí. Bạn sẽ có nhiều định hướng tương lai ở nhiều vai trò khác nhau.
Dưới đây là mô hình SWOT cho vai trò sinh viên sắp tốt nghiệp định hướng chiến lược tìm kiếm việc làm toàn thời gian phù hợp:
|
S - Điểm mạnh Tuổi trẻ nhiệt huyết, năng động Bằng cấp chính quy danh tiếng Ngoại ngữ giỏi |
W - Điểm yếu Chưa có kinh nghiệm làm việc thực tế Kiến thức chỉ ở mức lý thuyết Cần hướng dẫn công việc từ đầu |
|
O - Cơ hội Nền tảng tuyển dụng trực tuyến phong phú Thông tin tuyển dụng công khai, dễ so sánh Biết được nhà tuyển dụng cần năng lực gì |
T – Thách thức Yêu cầu cao về năng lực ngoại ngữ Ưu tiên kinh nghiệm làm việc thực tế Lương khởi điểm không cao |
Marketing ngày nay gắn liền với công nghệ trực tuyến, đây là thách thức và cũng là cơ hội lớn mà người làm Marketing cần quan tâm trong ma trận SWOT
|
S - Điểm mạnh Sản phẩm chất lượng Thương hiệu lâu năm Mức giá cạnh tranh so với nhiều sản phẩm thay thế khác
|
W - Điểm yếu Năng lực cập nhật công nghệ Marketing thấp Nhân lực lâu năm, phong cách làm việc thiếu năng động. Hạn mức giải ngân cho Marketing có hạn |
|
O - Cơ hội Công nghệ trực tuyến hỗ trợ Marketing mạnh mẽ Nhiều ứng dụng cho phép sử dụng miễn phí Dịch vụ Marketing bên ngoài nở rộ Thói quen mua sắm trực tuyến tăng |
T – Thách thức Công nghệ Marketing cải tiến liên tục Mức độ cạnh tranh tăng cao Yêu cầu Marketing đa nền tảng (online và offline) Chi phí Marketing tăng vọt |
SWOT là mô hình dạng ma trận với 4 yếu tố hợp thành Strengths – Weakness – Opportunities – Threats, giúp tổ chức, cá nhân khách quan nhìn nhận các yếu tố bên trong (điểm mạnh, điểm yếu) và các yếu tố tác động bên ngoài (cơ hội, thách thức). Từ đó lựa chọn định hướng phát triển mang lại giá trị cao nhất trong điều kiện nguồn lực có hạn. Dựa trên hướng dẫn của quân sư TalentBold, bạn có thể ứng dụng mô hình SWOT để phát triển có thể áp dụng SWOT ở mọi nơi, mọi lĩnh vực.
