Tư duy chiến lược là gì? Tại sao nhà lãnh đạo nào cũng cần có tư duy này?

Định hướng phát triển hoạt động cho toàn đội ngũ chuyên môn hoặc toàn doanh nghiệp chính là nhiệm vụ trọng yếu của nhà lãnh đạo. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ này, năng lực tư duy chiến lược luôn được chú trọng đề cập. Tư duy chiến lược là gì? Tại sao nhà lãnh đạo nào cũng cần có tư duy này? Tất cả sẽ được giải đáp trọn vẹn trong bài viết mà quân sư TalentBold sắp gửi đến bạn hôm nay.

MỤC LỤC
1- Giải thích tư duy chiến lược là gì?
2- Vì sao nhà quản lý nào cũng cần có tư duy chiến lược?
3- Làm thế nào để rèn luyện tư duy chiến lược?
    3.1. Học cách lắng nghe tích cực
    3.2. Thiết lập mục tiêu cụ thể
    3.3. Kiểm soát kế hoạch triển khai mục tiêu
    3.4. Tránh tâm lý lo xa thái quá
    3.5. Luôn học hỏi, tích lũy kinh nghiệm không ngừng
4- Ví dụ về tư duy chiến lược
    4.1. Tư duy chiến lược bảo thủ (Head in the Sand)
    4.2. Tư duy chiến lược nhạy bén thời cuộc (Fast Follower)
    4.3. Tư duy chiến lược kiến tạo tương lai (Create the Future)

1- Giải thích tư duy chiến lược là gì? 

Tư duy chiến lược là thuật ngữ dùng để chỉ khả năng xác định được các mục tiêu, điểm mạnh, điểm yếu và ưu tiên quan trọng

Tư duy chiến lược là khả năng xác định được các mục tiêu và ưu tiên quan trọng, từ đó có kế hoạch hành động đảm bảo nhất quán được với lợi ích và giá trị lâu dài của tổ chức.

Tư duy chiến lược là khả năng xác định được các mục tiêu, điểm mạnh, điểm yếu và ưu tiên quan trọng trong doanh nghiệp. Để từ đó mà đưa ra được kế hoạch hành động đúng đắn để đảm bảo đạt được lợi ích và giúp doanh nghiệp phát triển bền vững lâu dài.

Áp dụng tư duy chiến lược trong kinh doanh là điều cần thiết với người nắm giữ vị trí lãnh đạo. Bởi nhiệm vụ chính của họ là giúp tổ chức gia tăng lợi nhuận, giữ chân nhân tài, làm hài lòng khách hàng và duy trì được lợi thế để phát triển bền vững. Tất cả những mục tiêu này đều có tỉ lệ thành công cao nếu người lãnh đạo biết áp dụng tư duy chiến lược cách đúng đắn. 

2- Vì sao nhà quản lý nào cũng cần có tư duy chiến lược? 

Tư duy chiến lược đặc biệt quan trọng đối với nhà quản lý bởi vì trọng trách chính của nhà quản lý là định hướng tương lai phát triển hiệu quả nhất cho doanh nghiệp. Để hoàn thành nhiệm vụ chính này, những đầu tàu cần thực hiện các nhiệm vụ:

Xác định mục tiêu

Định hướng phát triển

Thiết lập kế hoạch triển khai

Tất cả đều đòi hỏi nhà quản lý phải có khả năng hình dung bức tranh tương lai toàn cục với các mục tiêu cụ thể nối tiếp nhau, từ đó định hướng chuẩn xác những bước đi đúng đắn cho quá trình hoàn thành các mục tiêu đã đề ra.

3- Làm thế nào để rèn luyện tư duy chiến lược? 

Tư duy chiến lược giúp chúng ta định hướng hiệu quả cho tương lai sự nghiệp của chính mình và của cả tổ chức mà mình đang làm việc. Chính vì vậy, không nên đợi đến khi ngồi vào vị trí lãnh đạo chúng ta mới rèn luyện tư duy chiến lược mà cần rèn luyện càng sớm càng tốt. Và đây là những yếu tố giúp rèn luyện hiệu quả nhất:

3.1. Học cách lắng nghe tích cực 

Chỉ dựa hoàn toàn vào những quan niệm, tư duy của bản thân để vạch ra những mục tiêu rất dễ mang tính chủ quan, không sát thực tế. Bạn cần học cách lắng nghe tích cực, nghĩa là lắng nghe có sự sàng lọc, có sự trao đổi phản hồi với những người xung quanh, đặc biệt là những người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đó,hoặc những người đã từng thực hiện những mục tiêu tương tự. Như vậy, những định hướng sẽ chuẩn xác hơn rất nhiều.

3.2. Thiết lập mục tiêu cụ thể 

Cùng một đích đến nhưng chặng đường chinh phục của mỗi người sẽ khác nhau, vì vậy, việc xác định các mục tiêu cụ thể nối tiếp nhau trên chặng đường đó rất quan trọng. Bạn không nên vì vội vã mà đặt ra mục tiêu quá cao, như vậy khi không hoàn thành như mong đợi rất dễ làm bản thân nản lòng. Hãy chia mục tiêu lớn thành nhiều mục tiêu nhỏ, sau đó phân bổ thời gian và nguồn lực sao cho khả thi hoàn thành mục tiêu nhỏ đó. Luyện tập tính kiên nhẫn và biết lượng sức hợp lý chính là yếu tố không thể thiếu để nâng cao khả năng tư duy chiến lược.

3.3. Kiểm soát kế hoạch triển khai mục tiêu  

Mọi kế hoạch đều không chắc sẽ triển khai 100% theo mong muốn ban đầu, những đợt công tác đột xuất khiến bạn mất một khoảng thời gian, những sự thiếu hụt tài chính bất ngờ do phải sửa xe... có thể khiến kế hoạch của bạn bị tác động. Đừng lo lắng, đây là điều vẫn thường xảy ra khi triển khai kế hoạch, bạn cần bình tĩnh, khách quan điều chỉnh lại tiến độ và nguồn lực. Hãy luôn tâm niệm rằng, hoàn thành mục tiêu trễ một chút không sao cả, quan trọng là không được bỏ cuộc.

3.4. Tránh tâm lý lo xa thái quá 

Đang triển khai mục tiêu này, lại lo vấn đề phát sinh cho mục tiêu tiếp theo, tâm lý nếu ở mức vừa phải (nghĩa là chỉ ghi nhận vào lưu ý ở giai đoạn mục tiêu tiếp theo) thì là khả năng bao quát toàn cục, nhưng nếu ở mức thái quá khiến bạn cứ mãi phân tâm lo nghĩ, nghi ngại khả năng hoàn thành ở những mục tiêu tiếp theo mà lơ là bước đang triển khai ở mục tiêu hiện tại thì sẽ khiến hành trình chinh phục luôn đầy nỗi lo và sự bất an. Tốt nhất, hãy tập trung cho mục tiêu đang thực hiện, những gì ở tương lai hãy để tương lai điều chỉnh, vì những lo toan của bạn ở hiện tại không chắc vẫn còn hữu dụng ở tương lai vì cuộc sống luôn biến động không ngừng, như vậy hóa ra bạn đã tốn tâm sức vô ích.

3.5. Luôn học hỏi, tích lũy kinh nghiệm không ngừng 

Bài học thành công hay thất bại từ những người đi trước đều là kinh nghiệm quý giá cho những thế hệ tiếp nối như chúng ta. Nếu có cơ hội học hỏi , đừng bỏ lỡ. Nếu có cơ hội tham khảo ý kiến trực tiếp từ các chuyên gia giỏi tư duy chiến lược cho mục tiêu cụ thể của chính bạn, càng không thể bỏ lỡ. Và muốn có được những cơ hội học hỏi này, bạn không nên chỉ tập trung chuyên môn, mà nên dành thời gian mở rộng mối giao tiếp, trong xã hội cũng được, trong công việc càng tốt.  

4- Ví dụ về tư duy chiến lược 

Tầm quan trọng tư duy chiến lược mang đến cho thành công của bạn và của tổ chức nói lý thuyết có thể chưa thuyết phục, vậy thì đây, những ví dụ minh chứng cụ thể:

4.1. Tư duy chiến lược bảo thủ (Head in the Sand)  

Đây là một dạng tư duy chiến lược sai lầm khi mà nhà quản lý mãi ngủ quên trên chiến thắng, cho rằng những thành tựu họ gây dựng trong quá khứ là “chuẩn không cần chỉnh”. Các thế hệ nhân viên tiếp theo cứ làm theo sự chỉ đạo của họ dựa trên tư duy chiến lược quá khứ là sẽ thành công. Thực tế thương trường luôn biến động, trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ lại càng biến động mạnh hơn, nên đây quả là tư duy sai lầm.

Minh chứng điển hình là những nhà hàng quán ăn, khi mới mở cửa kinh doanh thì thực khách rất đông, nhưng theo thời gian số lượng khách vắng dần, doanh thu giảm đi. Nguyên nhân là do nhiều chủ nhà hàng, quán ăn mãi duy trì một thực đơn đơn điệu với những món đã làm nên thành công trong quá khứ, mà không chịu khảo sát thị hiếu của khách hàng để đổi khẩu vị món ăn, hoặc làm phong phú thêm thực đơn để thu hút nhiều đối tượng khách hàng.

4.2. Tư duy chiến lược nhạy bén thời cuộc (Fast Follower) 

Tư duy này được đánh giá là “Tốt” vì nhà quản lý đã có sự nhạy bén, thức thời hơn khi không bó hẹp tư duy lỗi thời, cũng không dựa vào tư duy chủ quan của riêng cá nhân hay nội bộ doanh nghiệp, mà triển khai tư duy chiến lược dựa trên thị hiếu của thị trường, nhu cầu của khách hàng để điều chỉnh các kế hoạch theo xu hướng đó, không phải đoán mò rồi triển khai sai lầm.

Tư duy chiến lược nhạy bén tiêu biểu nhất có lẽ là chủ tịch tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai – ông Đoàn Nguyên Đức, mọi người vẫn quen gọi là Bầu Đức. Những năm đầu khởi nghiệp, ông chọn ngành gỗ và đồ nội thất từ gỗ. Khi thấy thị trường phát triển nhu cầu nhà ở, cụ thể là căn hộ, ông đã hướng tập đoàn giảm đầu tư ngành gỗ, mở rộng sang bất động sản, gặt hái thành công to lớn. Hiện nay, khi nhu cầu lương thực đang là vấn đề nổi cộm được quan tâm trên thế giới thì ông đã hoàn thành xong mô hình nuôi heo ăn chuối, quy trình vận hành chuẩn, cung cấp chuối và thịt heo sạch ra thị trường ổn định, doanh thu vượt mốc 500 trăm tỷ đồng mỗi năm.  

4.3. Tư duy chiến lược kiến tạo tương lai (Create the Future) 

Được đánh giá là một tư duy chiến lược tuyệt vời, nhưng không quá nhiều nhà lãnh đạo có thể đạt đến mức độ này. Bởi lẽ, tư duy chiến lược này đòi hỏi nhà lãnh đạo có thể nắm bắt, xác định đúng thị hiếu thị trường, nhu cầu khách hàng ở tương lai chứ không phải hiện tại. Điều mà đôi khi chính khách hàng cũng không biết chắc nhưng nhà lãnh đạo kiến tạo tư duy chiến lược lại có thể phán đoán được để đón đầu xu hướng, thậm chí là tạo ra xu hướng.

Điển hình không đâu xa chính là xu hướng sử dụng nước xả vải làm thơm quần áo. Trước năm 1995, mọi gia đình Việt Nam chỉ giặt quần áo bằng bột giặt, nhiều lắm là có pha chút hương thơm nhẹ. Tuy nhiên khi phơi xong thì hương thơm cũng bay đi, chưa kể ngày mưa quần áo khó khô, còn bị mùi ẩm mốc. Lúc đó, người tiêu dùng đa phần cũng chỉ nghĩ đến cách làm sao cho quần áo được phơi nhiều dưới trời nắng mà thôi. Nhưng các nhà quản lý với tư duy chiến lược mạnh mẽ của P&G, cụ thể là thương hiệu Downy đã mang đến giải pháp nhanh, tiết kiệm, hiệu quả hơn thông qua nước xả vải. Tạo ra xu hướng tiêu dùng nước xả vải, vừa giúp quần áo mềm, mau khô, lưu hương thơm lâu, át được mùi mồ hôi, giúp người mặc vô cùng tự tin mà thao tác sử dụng lại cực kỳ đơn giản. Giờ đây, nước xả vải gần như gia đình nào cũng có.

Tư duy chiến lược giúp cho nhà lãnh đạo xác định cái nhìn toàn cục cho mọi tiến trình phát  triển của doanh nghiệp, đó là lý do tại sao nhà lãnh đạo nào cũng cần có tư duy này. Rèn luyện tư duy chiến lược không thể vội vàng, như quân sư TalentBold đề cập trong bài viết, đó là cả một quá trình trải nghiệm, nếm trải thất bại từ tư duy chiến lược sai lầm và thành công từ tư duy chiến lược đúng đắn. Từ đó đúc kết kinh nghiệm ngày một lớn, xây dựng tư duy chiến lược ngày một chuẩn xác và hoàn thiện.

------------------------------------

Chi tiết liên hệ:
Talentbold - We bold your talents
Hotline: 077 259 1080
Mail: sales@talentbold.com
Add: Tầng 12A.3, Tòa MD Complex, 68 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam
Nguồn ảnh: internet